Vogelmelk, een bijzondere bloembol voor het voorjaar die je nu plant
Naast tulpen, narcissen en krokussen is vogelmelk een van de beste bollen om deze herfst de grond in te zetten, en je ziet hem in weinig tuinen. De soort Ornithogalum oligophyllum ‘White Trophy’ geeft al in maart witte, stervormige bloemen, laag bij de grond, op een moment dat de rest van de border nog slaapt. Hij is winterhard en komt elk jaar terug, meestal met een paar bolletjes extra. September en oktober zijn de maanden om hem te planten.
Gardeners’ World zette de plant op 22 september in de schijnwerpers in zijn wekelijkse rubriek over bijzondere bloembollen, een partnerbijdrage van een biologische bollenkweker. De planttips hieronder komen uit dat stuk. Wat wij eraan toevoegen is waar hij in een gewone Nederlandse tuin het best tot zijn recht komt en hoe je hem combineert met de tulpen die je waarschijnlijk toch al plant.
Wat voor plant vogelmelk is
Vogelmelk is de Nederlandse naam voor het geslacht Ornithogalum. In het Engels heet hij star of Bethlehem, en die bijnaam dankt hij aan de witte bloemen met zes punten. De meeste mensen kennen de gewone vogelmelk, die in wegbermen en oude tuinen staat en zich daar flink kan uitzaaien. ‘White Trophy’ is een robuustere variant, met bredere bladeren en grotere bloemen dan die wilde soort.
Voor de tuin is hij vooral interessant om het moment waarop hij bloeit. Vanaf maart zitten er bijen en hommels op de bloemen, en in die weken is er in de meeste tuinen weinig nectar te halen. Een groepje vogelmelk onder een struik of langs een pad doet in dat opzicht meer dan een dure vaste plant die pas in juni begint.
Zo plant je vogelmelk
Het planten is eenvoudig, en dat is een van de redenen dat we hem graag aanraden aan wie nog nooit bollen heeft gezet.
- Kies de plek. Zon of halfschaduw, en een grond die niet nat blijft staan. Onder een boom die pas laat in blad komt is ideaal, want daar krijgt de bol in maart volop licht.
- Graaf op de goede diepte. De bollen gaan 8 tot 10 centimeter diep, met 10 tot 15 centimeter tussenruimte.
- Plant in groepjes. Een enkele bol verdwijnt in de border. Zet er tien of twintig bij elkaar in een losse plek, dan lijkt het in het voorjaar alsof ze er vanzelf zijn opgekomen.
- Dek af in de late herfst. Een laag mulch, bijvoorbeeld gevallen blad of compost, beschermt de bollen in de winter.
- Laat het blad staan na de bloei. Knip het pas weg als het helemaal geel en verdord is. In die weken slaat de bol de energie op voor de bloei van het jaar erna.
Heb je de bollen al gekocht maar kom je er deze week niet aan toe, haal ze dan uit de verpakking en bewaar ze koel en droog. In een afgesloten plastic zakje gaan ze schimmelen.
Wat je nodig hebt
- Bollen van vogelmelk, verkrijgbaar bij het tuincentrum en bij bollenwinkels online
- Een plantschepje of bollenplanter
- Een zak compost of een hoop gevallen blad om af te dekken
- Eventueel een paar stokjes om de plek te markeren, zodat je er in het voorjaar niet in schoffelt
Wat vogelmelk naast tulpen doet
Tulpen bloeien grofweg in april en mei, vogelmelk begint al in maart. Dat maakt ze een goed stel, want de vogelmelk vult de weken voordat de tulpen opengaan, en daarna staat hij als een laag wit tapijt aan de voet van de hogere bloemen. Plant hem dus voor de tulpen, aan de kant van het pad of het terras, en niet ertussen waar hij in de schaduw van het tulpenblad komt te staan.
In een pot werkt het nog beter met de lasagnemethode. De tulpen gaan onderin, omdat die dieper moeten. Daar komt een laag potgrond op, en daarop de vogelmelk. In het voorjaar bloeit eerst de bovenste laag en daarna de onderste, zodat de pot twee keer mooi staat.
Gardeners’ World raadt ook drie andere vroege bloeiers aan die goed bij het wit passen, namelijk de paarse krokus ‘Ruby Giant’, het blauwe druifje Muscari armeniacum en de Oosterse anemoon. Wie het jaar daarna door wil laten lopen, zet er lavendel of ijzerhard achter, die pas bloeien als de vogelmelk klaar is en hem geen licht afnemen. Zo’n opbouw van vroeg naar laat is ook het idee achter tuinonderhoud per maand, alleen dan in een enkel stukje border.
Twee dingen om rekening mee te houden
Vogelmelk is net als veel andere bolgewassen giftig als het gegeten wordt. Heb je een hond die graag graaft of een konijn dat los in de tuin loopt, kies dan een plek waar ze niet bij kunnen, of zet hem in een pot op het terras.
Het tweede is dat vogelmelk zich vermeerdert, en dat is precies waarom je hem plant. Maar bij de gewone wilde soort kan dat in een kleine tuin wat te veel worden. Koop daarom bewust een benoemde soort als ‘White Trophy’, en zet hem op een plek waar het niet erg is als er over een paar jaar een paar extra bloemen opduiken. Wij vinden dat eerlijk gezegd de charme van deze bol. Je plant hem een keer in september, en daarna is hij elk voorjaar het eerste wat laat zien dat de winter voorbij is.
