Kleine kamer groter laten lijken met verf: zeven trucs van ontwerpers

Een kleine slaapkamer, een smal werkkamertje of een wc waar je je ellebogen stoot. Spiegels en minder spullen helpen, maar volgens ontwerpers is verf het sterkste middel om zo’n ruimte groter te laten voelen. House Beautiful vroeg Amerikaanse interieurontwerpers naar hun verftrucs voor kleine kamers en kwam op zeven. Een paar daarvan gaan uit van Amerikaanse huizen met hoge plafonds en veel houtwerk. Hieronder staan ze alle zeven, vertaald naar het gemiddelde Nederlandse rijtjeshuis, appartement of jaren-dertigwoning.

1. Eén accentmuur in plaats van de hele kamer

De voorzichtigste truc is één muur in kleur. Volgens ontwerper Amber Guyton kan een accentmuur een kamer langer laten lijken. Dat werkt het best als je de muur kiest die je kamer verlengt, meestal de korte muur aan het eind. In een smalle slaapkamer is dat de muur tegenover de deur, niet een van de lange zijwanden. Een donkerdere kleur aan het uiteinde lijkt dichterbij te komen, een lichtere lijkt verder weg te liggen. Wil je de kamer dieper laten lijken, kies dan aan het eind een lichte maar warme tint.

2. Alles in één kleur, ook plinten en deur

Het tegenovergestelde is colour drenching, waarbij muren, plafond, plinten, deur en kozijn allemaal dezelfde kleur krijgen. Ontwerper Jewel Marlowe noemt het haar favoriete en waarschijnlijk meest effectieve manier om een kamer groter te laten lijken, omdat het oog niet meer ziet waar de muur ophoudt. Dat werkt volgens haar zowel met lichte als met diepe kleuren.

In Nederlandse huizen is dit een grotere stap dan in Amerika, want bij ons zijn plinten, deuren en kozijnen bijna altijd wit. Juist daardoor heeft het veel effect. Al dat witte houtwerk tekent de randen van een kamer en maakt hem kleiner. Geef de plinten de muurkleur en de kamer oogt rustiger. Twijfel je over welke plint je hebt of wilt, lees dan eerst ons stuk over plinten kiezen. Marlowe geeft er een praktische tip bij, muren in een afwasbare matte verf en het houtwerk in hoogglans, zodat het niet vlak wordt.

3. Let op de ondertoon, niet alleen op licht of donker

Ontwerper Joe Waroquier waarschuwt dat lichte kleuren niet vanzelf ruimte geven. Een lichte kleur met een grauwe of modderige ondertoon kan een kleine kamer juist doffer maken. Test daarom grote stalen op de muur en bekijk ze op verschillende momenten van de dag.

Voor Nederland is dat extra belangrijk. Een kamer op het noorden krijgt de hele dag koel, blauwig licht, en dan wordt een gebroken wit met een grijze ondertoon al snel kil. Daar werken tinten met een warme, gele of rozige ondertoon beter. Een kamer op het zuiden verdraagt koelere kleuren veel makkelijker.

4. Verf het plafond mee

Het plafond wordt de vijfde muur genoemd en meestal vergeten. Wie de muurkleur doortrekt naar het plafond, haalt de harde overgang weg en de kamer voelt minder als een doos. Guyton noemt ook een tussenweg, het plafond een tint lichter of donkerder dan de muren.

Veel Nederlandse plafonds zijn wit spuitwerk, en daar kun je gewoon overheen schilderen met een roller met een lange vacht. Wanneer een gekleurd plafond werkt en wanneer het een kamer drukt, lees je in plafond in een kleur verven.

5. Half hoog schilderen

Guyton noemt dit de glas-is-halfvol-methode. Je schildert de muur tot ongeveer stoelleuninghoogte in kleur en laat de rest licht. In het Amerikaanse artikel gaat het om vier tot zes voet, ruwweg 1,20 tot 1,80 meter, in een woonkamer met een plafond van ruim vijf meter. Zulke hoogtes heb je in een gewone Nederlandse woning zelden.

Bij een normaal plafond werkt het beter om lager te blijven, ongeveer op een derde van de muurhoogte. De lichte bovenkant laat het plafond hoger lijken, de kleur onderin geeft de kamer houvast. Het is ook ideaal voor een kinderkamer of hal, waar de onderkant van de muur het meest te verduren heeft. Zet er eventueel een smalle lijst op de overgang voor een strakke rand.

6. Durf donker

De oude regel is dat donkere kleuren een kamer kleiner maken. Veel ontwerpers denken daar inmiddels anders over. Volgens Waroquier vervaagt een diepe, verzadigde kleur de hoeken en randen van een kamer, waardoor je de afmetingen minder goed inschat. Het effect is een knusse ruimte met diepte, geen benauwde.

Dit werkt het best in kamers waar je toch geen daglicht hebt of waar je vooral ’s avonds bent, zoals een wc, een kleine werkkamer of een slaapkamer. Diepgroen, donkerblauw en pruim zijn nu populair. Voor die laatste kleur zetten we eerder op een rij hoe je pruimkleur in huis haalt zonder dat het somber wordt.

7. Laat het daglicht de kleur bepalen

De laatste truc is eigenlijk de basis voor de andere zes. Waroquier kijkt altijd eerst naar het daglicht. In een donkere kamer vermijdt hij helder wit, omdat dat vlak of zelfs grijs oogt, en kiest hij een zachtere neutrale of juist een verzadigde kleur. Dat is goed nieuws voor iedereen met een kleine kamer aan de achterkant van een rijtjeshuis of een slaapkamer op het noorden. Wit is daar niet de veilige keuze die het lijkt.

Welke truc past bij welke kamer

Onze vertaling van de zeven trucs naar het Nederlandse huis is vrij eenvoudig. In een kleine kamer met veel daglicht kun je alle kanten op, en is één accentmuur of een lichte, warme kleur genoeg. In een kleine kamer met weinig daglicht werkt donker en alles in één kleur vaak beter dan wit. En in elke kleine kamer loont het om het witte houtwerk mee te nemen, want daar zit in Nederlandse huizen de grootste winst. Begin met een flinke proefplek op de muur en bekijk die minstens een dag, bij daglicht en bij lamplicht, voordat je beslist.