Keuken uit 2000 vernieuwd door vader en dochter: wat je ervan leert

Een keuken van een jaar of 25 oud, goedkoop neergezet door de projectontwikkelaar, met scheve kastjes en een koelkast voor het raam. Architect Katie Miller kocht er een appartement mee en pakte de keuken samen met haar vader Dave aan. Apartment Therapy beschreef het project op 8 november in A Father-Daughter Duo Gave Her 2000s Kitchen a Stunning DIY Redo, een nieuwe versie van een verhaal dat het blad eerder publiceerde (ook te lezen via Yahoo). Het gaat om een Amerikaanse woning, maar de keuzes die vader en dochter maakten zijn net zo bruikbaar voor een keuken uit dezelfde tijd in Nederland. Vooral omdat goed te zien is welke klussen het verschil maakten en welke het meeste tijd kostten.

Wat er mis was met de keuken

Miller somt het zelf op. Er was te weinig werkblad en te weinig opbergruimte. De koelkast stond voor het raam en was bovendien te laag. De vloer was lelijk, de kastjes hingen scheef en de folie liet los, en de railverlichting aan het plafond was niet alleen lelijk maar ook vettig. Een keuken die in elke laag tegelijk tegenviel, dus. Volgens Apartment Therapy spaarde ze vier jaar voordat ze eraan begon.

Herkenbaar voor veel Nederlandse keukens rond 2000 is vooral de combinatie van te weinig werkruimte en een indeling die het daglicht blokkeert. Juist daar begon het verschil.

Welke ingrepen het meeste verschil maakten

De grootste winst zat niet in een duur materiaal, maar in de indeling. De koelkast verdween van het raam, waardoor er meer zonlicht binnenkomt. Dat noemt Miller zelf als een van haar favoriete veranderingen. Op de plek van de vaatwasser kwamen een wasmachine en droger, verstopt achter een stoffen gordijntje aan een metalen roede. Voor een kleine Nederlandse woning, waar de wasmachine vaak op een lastige plek staat, is dat een idee om te onthouden. Een gordijn onder het aanrecht kost weinig ruimte en oogt zachter dan een extra kastdeur.

Daarna kwamen de oppervlakken. De nieuwe kasten zijn kasten van IKEA met fronten van Semihandmade, een Amerikaanse maker van deuren voor IKEA-kasten. Het werkblad is van wit kwarts, de achterwand van keramische wandtegels in een zandkleur en de vloer van grafietkleurige porseleintegels. Die combinatie van een donkere vloer, een licht werkblad en een warme tegel erboven zorgt ervoor dat de keuken niet steriel wordt. Wie zelf twijfelt over de wand, vindt de opties naast elkaar in ons stuk over een keukenachterwand kiezen.

De verlichting was de derde ingreep. De vettige railverlichting maakte plaats voor één plafondlamp in verouderd messing. Railverlichting kan in een keuken prima werken, zoals we lieten zien in ons stuk over railverlichting in de keuken, maar een oude rail boven het fornuis is lastig schoon te houden. Een gesloten armatuur is dan een makkelijke winst.

Opvallend is wat er bleef. De oude deur naar het balkon werd niet vervangen maar gestript en hersteld, met geribbeld glas voor privacy in plaats van jaloezieën. Dave maakte nieuwe houten lijsten voor die deur en de doorgang naar de gang, in hetzelfde profiel als de oude. Zo houdt de keuken iets van het oorspronkelijke gebouw.

Wat ze zelf deden en wat ze uitbesteedden

Vader en dochter verdeelden het werk. Katie ontwierp de keuken, schilderde de fronten en knapte de deur op. Dave deed het sloopwerk, het timmerwerk en het plaatsen van de kasten. Het loodgieterswerk en de elektra lieten ze aan vakmensen over. Daar ging volgens het artikel ongeveer 9.500 dollar naar, van een totaal van 36.500 dollar inclusief nieuwe apparatuur van Miele. Ruwweg een kwart van het budget ging dus naar installatiewerk, ook al deden ze verder bijna alles zelf.

Dat bedrag zegt weinig over wat een keuken in Nederland kost, want lonen, prijzen en de apparatuur verschillen. Wat wel overdraagbaar is, is de verhouding. Wie een keuken verplaatst of de aansluitingen verlegt, betaalt een flink deel aan werk dat je niet zelf kunt of mag doen. Laat je de leidingen waar ze zitten, dan blijft er meer budget over voor wat je ziet.

De klus die bijna een jaar duurde

Het eerlijkste deel van het verhaal gaat over de fronten. Miller schilderde ze zelf, steeds twee of drie tegelijk, met veel lagen en telkens zo’n zestien uur droogtijd ertussen. Dat kostte bijna een jaar. Met de kennis van nu zou ze die keuze heroverwegen. Ook het plaatsen van strakke kasten in een oud, scheef gebouw bleek lastig, en alles moest drie trappen op zonder garage of logeerkamer om spullen kwijt te kunnen. Ze woonde ongeveer vier maanden in de verbouwing.

Voor wie zelf twijfelt is dat de belangrijkste les. Zelf schilderen bespaart geld, maar vraagt veel tijd en een plek om fronten te laten drogen. Kant-en-klare fronten in de kleur die je wilt zijn duurder, maar je keuken is veel sneller klaar. Kies je toch voor een kleur, kijk dan eerst welke keukenkleuren volgens ontwerpers blijven, want je wilt niet een jaar schilderen aan een tint die je snel zat bent.

Opknappen of helemaal nieuw?

Dit project zit ertussenin. De kasten zijn nieuw, maar de deur, de lijsten en een deel van de ruimte bleven. Voor een eigen keuken uit 2000 helpt het om in dezelfde volgorde te denken als Miller: eerst de indeling en het daglicht, dan werkblad, wand en vloer, en pas daarna de details. Zit de indeling goed en zijn alleen de kastjes versleten, dan kom je met nieuwe fronten, een nieuw werkblad en betere verlichting al ver. Moet alles anders, dan helpt ons stuk over de overstap van een oude keuken naar een nieuwe woonkeuken om de tussenfase te overleven. Of zoals Miller het samenvat: “Alles is beter.”