Welk aanrechtblad kies je: composiet, graniet of massief hout

Van alles in een keuken is het blad het onderdeel dat er het meest van langs krijgt. Er wordt op gesneden, er staan hete pannen op, er valt rode wijn op en het is het eerste wat je ziet als je de kamer binnenkomt. En het is ook het onderdeel dat je het lastigst vervangt, want deuren kun je later wisselen en een blad meestal niet. Daarom is dit de keuze waar je de meeste tijd in mag steken.

Composiet, de pragmatische keuze

Composiet bestaat voor het grootste deel uit fijngemalen kwarts dat met hars tot een plaat is geperst. Dat levert een blad op dat hard is, niet poreus en daardoor niet impregneren hoeft. Rode wijn, olie en citroen trekken er niet in, en een kras krijg je er met normaal keukenwerk niet zomaar in. Je kunt bovendien kiezen uit een egale kleur, en dat is met natuursteen niet mogelijk.

De zwakke plek zit in die hars. Zet er een pan rechtstreeks van de kookplaat op en je krijgt een doffe plek of een fijn netwerk van haarscheurtjes, en dat is onherstelbaar. Een onderzetter is bij dit materiaal dus geen advies maar een voorwaarde. Ligt het blad daarnaast in de volle zon achter een grote pui, vraag dan naar de kleurvastheid, want sommige lichte kleuren verschieten.

Graniet, het blad dat alles verdraagt

Graniet is natuursteen en dat merk je aan twee dingen. Hitte deert het niet, dus een pan die even neergezet wordt is geen probleem. En elk blad is anders, want je koopt een stuk uit een specifieke plaat. Dat laatste is meteen het punt waar mensen zich op verkijken. De steenhandel legt monsters van tien bij tien centimeter neer, en op die schaal zie je de tekening niet die straks over twee meter loopt. Vraag altijd of je de hele plaat mag bekijken voordat er gezaagd wordt.

Graniet is wel poreus, minder dan marmer maar poreus genoeg om een olievlek op te nemen. Je impregneert het bij oplevering en daarna periodiek, afhankelijk van hoe zwaar je het gebruikt. Dat is een klusje van een half uur en verder heb je er geen omkijken naar. Marmer zou ik in een keuken waar echt gekookt wordt niet nemen, want dat reageert op zuur en dan krijg je vanzelf doffe vlekken rond de plek waar je citroenen uitknijpt.

Massief hout, warm maar met voorwaarden

Hout doet iets met een keuken wat de andere twee niet doen. Het is warm om aan te raken, het loopt mooi door in een interieur met natuurlijke materialen en je kunt er, anders dan bij steen, een beschadiging uit schuren. Een blad dat na tien jaar begint te tekenen wordt door velen juist mooier gevonden.

Er zijn twee voorwaarden. De eerste is onderhoud, want je moet het een paar keer per jaar oliën en dat blijft zo. De tweede is water, en dan vooral rond de spoelbak. Daar staat het blad dagelijks nat, en dat is de plek waar hout het eerst opgeeft. Als je voor hout kiest, neem dan een opbouwspoelbak met een goede kit of laat de spoelbak juist onder het blad monteren met een zorgvuldig afgewerkte rand, en droog die rand aan. Een hete pan gaat er sowieso niet op.

En de andere twee die je tegenkomt

Keramiek is de laatste jaren opgekomen en is technisch gezien het sterkste blad dat er ligt, want het is hittebestendig, krasvast en niet poreus. Het is wel bros aan de randen, dus een zware pan die tegen de hoek valt kan een schilfer geven. Rvs is in een professionele keuken de standaard en is hygiënisch en hittebestendig, maar het krijgt binnen een maand een fijn krassenpatroon en dat moet je mooi vinden.

Kies op hoe je kookt

Het helpt om de keuze niet op uiterlijk te maken maar op gedrag. Zet je regelmatig een pan zo van het vuur op het blad omdat je geen ruimte hebt, dan valt composiet af en is graniet of keramiek de logische keus. Heb je jonge kinderen en wil je vooral dat het blad tegen een stootje kan zonder dat je erover nadenkt, dan is composiet het meest zorgeloos. Kook je weinig en is de keuken vooral een plek waar je zit, dan is hout een keuze die je jaren plezier geeft.

Zelf zou ik in de meeste huizen voor composiet gaan, simpelweg omdat het geen onderhoud vraagt en omdat je op de dag dat je verhuist niet wil uitleggen dat het blad geïmpregneerd moet worden. Maar in een keuken waar dagelijks serieus gekookt wordt is graniet eerlijker, want het is het enige materiaal dat je echt niet hoeft te ontzien.

Wat je vraagt voordat je tekent

• Waar de naden komen. Een blad boven een hoekkast heeft bijna altijd een naad, en of die in het zicht of achter de kookplaat valt scheelt een hoop.
• Hoe de rand wordt afgewerkt. Een rechte rand oogt strak maar is kwetsbaarder dan een licht gebroken rand.
• Of de uitsparing voor spoelbak en kookplaat in de fabriek wordt gemaakt of op locatie. In de fabriek is nauwkeuriger.
• Of je een monster mee naar huis mag nemen. Kleur onder de winkelverlichting is een andere kleur dan bij jou op noordlicht.
• Wat de garantie dekt bij hittevlekken. Bij composiet is dat vrijwel nooit iets, en dat is goed om vooraf te weten.

Wie nog aan het oriënteren is op de rest van de keuken heeft aan onze eerdere uitleg over het kiezen van een keukenblad een breder overzicht van de materialen die er verder nog zijn.