Keukenkraan kiezen: uittrekbaar, kokendwater of zwart, wat past bij jouw keuken?
Een keukenkraan kies je meestal als laatste, als het blad, de spoelbak en de fronten al vastliggen. Dat is jammer, want juist de kraan bepaalt hoe prettig je keuken elke dag werkt. Hij gaat tientallen keren per dag open en dicht, en een verkeerde keuze merk je pas als hij al vastzit. Een te hoge uitloop voor het raam, een kokendwaterkraan zonder stopcontact in de onderkast of een zwarte kraan vol witte kalkvlekken zijn klassiekers. Hieronder staan de typen naast elkaar, en vooral de punten waar je vooraf naar kijkt.
De vijf typen die je in de winkel tegenkomt
Bijna elke keukenkraan valt in een van deze groepen. Ze sluiten elkaar niet uit, want een uittrekbare kraan kan ook zwart zijn, en er bestaan kokendwaterkranen met een uittrekbare handdouche.
| Type | Wat het is | Past goed bij | Let op |
|---|---|---|---|
| Eengreepsmengkraan | Eén hendel voor temperatuur en hoeveelheid | Bijna elke keuken, de standaard | Kies een hendel die je met de rug van je hand bedient als je handen vol deeg zitten |
| Tweegreepskraan | Aparte knoppen voor warm en koud | Landelijke en klassieke keukens | Mooi, maar temperatuur regelen gaat trager |
| Uittrekbare kraan | Uitloop of handdouche met slang die je uit de kraan trekt | Grote of dubbele spoelbakken, wie veel pannen spoelt | Ruimte in de onderkast voor de slang en het contragewicht |
| Kokendwaterkraan | Kraan met reservoir onder het aanrecht dat water op kooktemperatuur houdt | Wie veel thee zet, groente blancheert of pasta kookt | Stopcontact en plek in de onderkast, verbruik van het warmhouden |
| Lagedrukkraan | Kraan met drie aansluitingen voor een open close-in boiler | Keukens zonder warm water van de cv-ketel | Met een gewone kraan werkt zo’n boiler niet goed |
Uittrekbaar of met een vaste uitloop
Een uittrekbare kraan is de upgrade die het meeste verschil maakt in gebruik. Je spoelt een grote braadslee uit zonder de pan schuin in de bak te wrikken, je maakt de hoeken van de spoelbak schoon en je vult een emmer die niet onder de kraan past. Bij een dubbele spoelbak of een brede enkele bak is hij bijna een vanzelfsprekendheid.
Er zijn twee varianten. Bij de ene trek je de hele uitloop naar je toe, bij de andere zit er een losse handdouche naast of op de kraan, zoals bij de hoge veerkranen die je uit horecakeukens kent. Die veerkraan is een statement in een open keuken, en dat moet je mooi vinden. Hij is hoog en valt op, ook vanaf de bank.
Waar het in de praktijk op vastloopt is de onderkast. De slang hangt in een lus naar beneden met een gewichtje eraan, en die lus moet vrij kunnen bewegen. Staat de onderkast vol met afvalbakken, een close-in boiler of het reservoir van een kokendwaterkraan, dan haakt de slang vast. Kijk dus eerst wat er onder de spoelbak moet komen, en kies pas daarna de kraan.
Kokendwater: handig, maar het vraagt iets van je keuken
Een kokendwaterkraan geeft direct kokend water uit een aparte stand van de kraan. Het bekendste merk is Quooker, maar ook grote kraanmerken als Grohe en Franke maken ze. De meeste zijn 3-in-1 (koud, warm en kokend uit één kraan) of 4-in-1, met gekoeld en bruisend water erbij.
Het reservoir staat in de onderkast en houdt het water de hele dag op temperatuur. Volgens de cijfers van Quooker zelf kost dat warmhouden zo’n 87,5 kWh per jaar, met daarbovenop de stroom voor het opwarmen van het water dat je echt gebruikt. De ANWB zette die berekening op een rij. Wie maar af en toe een kop thee zet, haalt dat er met een waterkoker zuiniger uit. Wie de hele dag kookt, verdient het gemak terug.
Praktisch heb je drie dingen nodig. Een geaard stopcontact in de onderkast, plek voor het reservoir naast eventuele afvalbakken en een gat in het blad op de juiste plek. Bij een bestaand composiet of granieten blad laat je dat gat boren door een steenhouwer. Met kinderen in huis loont het om naar het type knop te kijken, want bij de meeste merken moet je de kokendwaterstand indrukken en draaien, en dat is bewust lastig voor kleine handen. Op deze site schreven we eerder over waarom zo’n kraan in steeds meer keukens zit.
Zwart, goud of gewoon chroom
Naast chroom zie je de laatste jaren veel mat zwart, en verder geborsteld rvs, messing, goud en gunmetal. De kleur is een stijlkeuze, maar er zit een praktische kant aan die in de showroom niet opvalt.
Op een matzwarte kraan zie je kalk. Elke druppel die opdroogt laat een wit randje achter, en in een regio met hard water heb je dat snel. Chroom laat dat ook zien, maar door de glans valt het minder op. Geborsteld rvs is het meest vergevingsgezind, want vingers en kalk verdwijnen in de streepjes van het metaal. Wie kiest voor zwart of goud, doet er goed aan om na de afwas even met een droge doek over de kraan te gaan, en nooit schuurmiddel of een schuursponsje te gebruiken, want dat beschadigt de coating.
Vraag in de winkel ook hoe de kleur is aangebracht. Een PVD-coating is een metaallaag die in een vacuüm op de kraan wordt gedampt en is harder dan een gespoten laklaag. Dat zie je op dag één niet, maar wel na een paar jaar boenen.
Zwart werkt het best als het ergens terugkomt, in de greepjes, een lamp boven het eiland of het frame van een open kast. Een losse zwarte kraan in een verder lichte keuken kan er wat verloren uitzien. Bij een donker of natuurstenen aanrechtblad is chroom of rvs juist een mooi contrast.
De maten die je vooraf opmeet
De meeste spijt over een keukenkraan gaat niet over het type maar over de maat. Meet daarom drie dingen voordat je bestelt.
- De hoogte onder het raam. Zit de spoelbak voor een raam dat naar binnen opendraait, dan moet de raamvleugel over de kraan heen kunnen. Is dat te krap, kies dan een lage kraan of een neerklapbare raamkraan, die je plat legt als het raam open moet.
- De uitloop ten opzichte van de bak. De straal hoort ongeveer in het midden van de spoelbak te vallen. Een te korte uitloop spat tegen de achterrand, een te lange tegen jou.
- De afstand tot de achterwand. Een draaiende hendel moet volledig open kunnen zonder tegen de wand te tikken. Bij een achterwand van glas of tegels is dat ook het plekje waar de meeste spatten landen.
Check daarnaast hoe je warm water krijgt. Heb je een open close-in boiler van een paar liter onder het aanrecht, dan heb je een lagedrukkraan nodig, en daar is de keuze beperkter.
Waar je een keukenkraan koopt
Bouwmarkten als Gamma, Praxis, Karwei en Hornbach hebben een flinke keus in de gangbare typen en vaak een paar uittrekbare en zwarte modellen op voorraad. Voor een kokendwaterkraan ga je naar een keukenzaak, een installateur of de dealerlijst van het merk, omdat de installatie van het reservoir en het stopcontact er meestal bij hoort. Online sanitairwinkels hebben de grootste keus aan kleuren en maten, handig als je al precies weet wat je zoekt.
Wat je nodig hebt als je zelf een gewone kraan vervangt:
- de nieuwe kraan met flexibele aansluitslangen
- twee nieuwe knelkoppelingen of stopkranen, als de oude vastzitten
- een verstelbare sleutel en een waterpomptang
- een emmer en een doek voor het water in de leidingen
- een zaklamp, want het werk zit achter in de onderkast
Een kokendwaterkraan of lagedrukkraan met boiler laat je beter door een installateur plaatsen. Daar komt elektra bij kijken, en een lekkend reservoir in een gesloten kast merk je pas als de bodem al nat is.
Twijfel je tussen twee kranen, ga dan in de winkel staan en doe alsof je een grote pan vult. Bij welke kraan hoef je niet te manoeuvreren? Dat is meestal de juiste.
