Paddenstoelen in je gazon: weghalen of laten staan, en wat ze je vertellen
Na een paar vochtige weken staan ze er ineens. Kleine bruine hoedjes tussen het gras, een groepje inktzwammen bij de schutting, soms een hele cirkel midden op het gazon. Wie een strak grasveld wil, pakt dan al snel de hark. Volgens Gardeners’ World, dat er op 19 oktober 2026 een stuk aan wijdde, is dat meestal niet nodig. Op de vraag of paddenstoelen schadelijk zijn voor je gazon is het korte antwoord volgens het blad nee.
Interessanter dan de vraag of ze weg moeten, is wat ze je vertellen. Een paddenstoel is alleen het zichtbare vruchtlichaam van een schimmel die het grootste deel van zijn leven onder de grond doorbrengt. Waar hij opkomt en in welke vorm, zegt iets over wat er in en onder je gras gebeurt.
Wat er onder je gras gebeurt
De schimmel achter een paddenstoel leeft van dood materiaal. Oude wortels, begraven hout, afgestorven gras en mos zijn zijn voedsel, en als het vochtig en zacht genoeg is, maakt hij paddenstoelen om sporen te verspreiden. Daarom zie je ze vooral in de herfst, na regen, en verdwijnen ze vaak weer binnen een paar dagen.
Dat betekent dat paddenstoelen in de eerste plaats een teken zijn van actief bodemleven. Er wordt organisch materiaal afgebroken, en dat is voor de grond onder je gras eigenlijk goed nieuws. Een gazon zonder enige schimmel bestaat niet, want sporen landen overal.
Waar het wel om gaat, is het patroon. Uit wat de schimmel eet, kun je afleiden waar de paddenstoelen vandaan komen.
| Wat je ziet | Wat het waarschijnlijk betekent | Wat je ermee doet |
|---|---|---|
| Een groepje op één vaste plek, elk jaar weer | Iets houtigs onder de grond, zoals een oude boomwortel, stronk of begraven bouwhout | Laten staan, of de bron weghalen als je toch gaat spitten |
| Kleine paddenstoeltjes verspreid over het hele gazon | Een dikke laag dood gras en mos tussen de sprieten | Bladeren weghalen en het gazon verticuteren |
| Een cirkel van paddenstoelen of donkergroen gras | Een heksenkring, een ondergronds schimmelnetwerk dat al heel oud is | Accepteren, het netwerk blijft en de kring komt meestal terug |
| Paddenstoelen aan de voet van een boom of struik | Mogelijk honingzwam, die houtige planten kan aantasten | Laten beoordelen, zeker als de plant achteruitgaat |
Heksenkring en honingzwam, de twee uitzonderingen
Een heksenkring ontstaat als het schimmelnetwerk onder de grond zich jarenlang gelijkmatig naar buiten uitbreidt. Gardeners’ World schrijft dat zo’n netwerk al heel oud moet zijn voordat er een kring ontstaat. Soms zie je geen paddenstoelen maar alleen een ring van opvallend groen gras. Voor je gazon is dat vooral een cosmetisch verschijnsel. Wie er een in de tuin heeft, kan hem ook zien als iets bijzonders, het is een stukje natuur dat ouder is dan je borders.
De echte uitzondering is de honingzwam. Die schimmel kan bomen en struiken aantasten, en duikt daarom meestal op in de buurt van houtige planten. Volgens het blad is er weinig tegen te doen. Staan er dit najaar trossen honingkleurige paddenstoelen aan de voet van een heester die al een tijdje kwijnt, dan is het verstandig om een hovenier of boomverzorger te laten kijken voor je nieuwe planten op dezelfde plek zet.
Determineren is lastig, ook met een app. Gardeners’ World noemt Obsidentify als hulpmiddel dat vaak wel een familie herkent, maar niet altijd de precieze soort. Ga er daarom nooit van uit dat een paddenstoel uit je tuin eetbaar is, ook als hij lijkt op iets uit de supermarkt.
Wanneer je ze toch beter weghaalt
Voor het gras hoeven paddenstoelen dus niet weg. Voor de mensen en dieren die erop spelen ligt dat anders. Het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum kreeg in 2017 182 vragen van artsen over paddenstoelvergiftiging, meldde Radar toen, en meestal ging het om jonge kinderen die er een hadden opgegeten. Die gevallen liepen volgens het centrum doorgaans goed af, maar wie een peuter of een nieuwsgierige hond in de tuin heeft, haalt de paddenstoelen liever weg zodra ze opkomen. Heeft een kind of huisdier er toch van gegeten, neem dan een foto of de paddenstoel zelf mee en bel de huisarts of dierenarts.
Weghalen is eenvoudig. Trek grotere exemplaren voorzichtig uit de grond, eventueel met tuinhandschoenen, en gooi ze bij het gft. Bij kleine soortjes werkt de grasmaaier met opvangbak. Reken er wel op dat ze terugkomen, want het netwerk onder de grond blijft gewoon zitten.
Wie er minder wil, pakt de voedselbron aan. Daarvoor heb je weinig nodig.
- Een bladhark of bladblazer om gevallen blad wekelijks van het gras te halen
- Een verticuteerhark of elektrische verticuteermachine voor de viltlaag, te koop of te huur bij de bouwmarkt en het tuincentrum
- Een grasmaaier met opvangbak, zodat maaisel niet blijft liggen
- Tuinhandschoenen voor het uittrekken van grotere paddenstoelen
Verticuteren doe je bij voorkeur op een droge dag, als het gras nog groeit. Het haalt dood gras en mos weg, en daarmee ook een deel van het voer voor de schimmel. Combineer het met het opruimen van bladeren, wat je de egels en vogels in je tuin overigens niet helemaal moet afnemen. In zes dingen die je nu doet voor de vogels in je tuin lees je waar je een hoek met blad juist laat liggen.
Ons advies is om een paar paddenstoelen tussen gezond gras gewoon te laten staan, zeker als er geen kleine kinderen of honden rondlopen. Ze zijn binnen een week weer verdwenen, en ze vertellen je gratis iets over je grond. Komen ze elk jaar op dezelfde plek terug, dan weet je dat daar iets ligt dat langzaam aan het verteren is. Voor een gezonder groen gazon is dat eerder een aanwijzing dan een probleem.
