Bloembollen planten in november: welke nog kunnen, hoe diep en waar ze het meest doen

Ligt er nog een netje bollen in de schuur of de gang? Dan ben je niet te laat. Gardeners’ World zette op 29 oktober tien manieren op een rij om je tuin met bloembollen kleur te geven, van een pot vol lagen tot bollen die verwilderen in het gras. Wat in zo’n lijst minder opvalt, is dat november voor een deel van de bollen niet de laatste kans is maar juist de beste maand. Voor andere is het wel echt nu of nooit. Hieronder lees je welke bollen je deze maand nog plant, hoe diep ze moeten en waar ze in een gewone tuin het meeste doen: bij de voordeur, in de border en onder een boom.

Welke bollen nu nog de grond in kunnen

Voorjaarsbollen plant je van september tot en met december, zolang het niet vriest. In de plantkalender van Gardeners’ World staan voor november en december krokus, blauwe druif, tulp, keizerskroon en camassia. Tulpen springen eruit. Die plant je volgens het blad het liefst zo laat mogelijk, omdat koude grond de schimmel tulpenvuur minder kans geeft. November is voor tulpen dus geen uitstel, het is het goede moment, en zelfs in december of januari kom je er volgens Gardeners’ World meestal nog mee weg.

Andersom ligt het bij bollen die liever in september en oktober de grond in gaan, zoals grote sierui (allium), kievitsbloem en de kleine Iris reticulata. Heb je die nog liggen, plant ze dan deze week en niet pas half december. Narcissen en sneeuwklokjes kunnen tot de eerste nachtvorst. Over vogelmelk, een minder bekende voorjaarsbol met witte sterretjes, schreven we eerder een apart stuk.

Hoe diep een bol moet

De vuistregel is drie keer de hoogte van de bol. Een tulpenbol van zeven centimeter komt dus ongeveer twintig centimeter diep, en dat is ook wat Gardeners’ World voor tulpen aanhoudt. Narcissen gaan rond de vijftien centimeter, krokussen rond de tien. Wie twijfelt, plant iets dieper. Te ondiep levert volgens het blad vooral blad en weinig bloemen op.

Belangrijker dan de precieze diepte is de grond. Bijna alle bollen willen grond die water doorlaat. Op klei leg je een handje grit of scherp zand onder in het plantgat, zodat de bol niet in een natte kom komt te liggen. Kievitsbloemen zijn een uitzondering. Die houden juist van wat zwaardere, vochtige grond.

Bij de voordeur: een pot in lagen

Voor wie weinig tuin heeft, is een grote pot bij de deur de plek waar bollen het meest opleveren. Je ziet hem elke dag, en in een pot mag je bollen dichter op elkaar zetten dan in de volle grond. Gardeners’ World raadt potgrond aan met een derde vermiculiet erdoor, voor de afwatering.

Het mooiste effect geeft een bloembollenlasagne. Onderin de grootste bollen die het diepst moeten, zoals tulpen. Daarboven een laag potgrond en dan de middelgrote, zoals narcissen. Bovenop de kleintjes, zoals krokus of blauwe druif. Ze komen na elkaar op, zodat de pot van maart tot in mei iets laat zien. Zet er bovenop nog een paar winterviooltjes in, dan is de pot ook nu al niet kaal. Hoe je zo’n pot laat aansluiten bij de rest van je entree, lees je in ons stuk over je voordeur herfstklaar maken.

Een kanttekening bij tulpen in een pot. Veel tulpen zijn zo doorgekweekt op een grote bloem dat ze maar een jaar betrouwbaar bloeien. In een pot plant je daarom elk jaar nieuwe. Wil je bollen die terugkomen, kies dan voor narcissen, krokussen of botanische tulpen in de grond.

In de border en onder een boom

In een border werken bollen het best als je ze tussen vaste planten zet. De bollen bloeien voordat de vaste planten groot worden, en daarna verdwijnt het afstervende blad achter het nieuwe groen. Dat blad moet je laten staan, minstens zes weken na de bloei, omdat de bol er de bloem van volgend jaar mee opbouwt. Zet tulpen dus liever achter een pol vaste planten dan vooraan in het zicht. Maak de grond voor het planten onkruidvrij en werk er wat compost door.

Onder bomen en heesters is het in het voorjaar nog licht, omdat er dan nog geen blad aan de takken zit. Daar doen winterakoniet, sneeuwklokjes en de kleine blauwe Anemone blanda het goed, en die laatste vormt na een paar jaar een tapijt. Ook botanische tulpen zoals Tulipa saxatilis staan graag aan de zonnige kant van een heg. Geef zulke plekken jaarlijks een laag bladaarde of compost, dan blijven de bollen komen.

En dan het gras. Krokussen, dwergnarcissen en botanische tulpen kun je laten verwilderen in het gazon. Krokussen zijn bovendien een van de eerste bronnen van stuifmeel voor hommels en bijen die uit hun winterslaap komen. Bedenk wel dat je dat stuk gazon pas mag maaien als het blad van de bollen is afgestorven.

Liever veel van weinig

De verleiding in het tuincentrum is om van elke soort een netje mee te nemen. In de praktijk geeft dat een tuin met hier en daar een plukje. Gardeners’ World schrijft het mooiste effect toe aan veel bollen vlak bij elkaar, en daar sluiten wij ons bij aan. Kies twee of drie soorten die na elkaar bloeien en plant ze in ruime groepen. Een pot bij de deur met een lasagne en een groep krokussen in het gras die je vanuit de woonkamer ziet, doen in maart meer dan twintig losse tulpen verspreid over de border.