Binnendeuren kiezen, stomp of opdek en staal of hout?

Binnendeuren vervang je zelden, en dus kijk je er jaren tegenaan. Toch begint de keuze niet bij het model dat je mooi vindt. Twee vragen komen eerst. Heb je een stompe deur of een opdekdeur nodig, en wil je hout of staal? Het antwoord op de eerste ligt in je kozijn al vast. De tweede is een kwestie van stijl, licht en geluid.

Stomp of opdek, het kozijn beslist

Het verschil zit in hoe de deur sluit. Deurenfabrikant Skantrae legt het in zijn uitleg over stomp en opdek kort uit. Een stompe deur heeft rechte randen en valt helemaal in het kozijn. Een opdekdeur heeft een rand die voor een deel over het kozijn heen valt, zodat de kier uit het zicht verdwijnt.

Je ziet het zelf in een paar tellen. Zet de deur open en kijk naar de zijkant. Is die recht en vlak, dan is hij stomp. Zit er een trapje in de rand, dan is het een opdekdeur. De ophanging verraadt het ook. Een stompe deur hangt aan scharnieren die in deur en kozijn zijn ingefreesd, een opdekdeur aan paumelles, de losse pennen waar je de deur zo vanaf tilt.

Belangrijk om te weten is dat je de twee niet door elkaar kunt gebruiken. Een opdekdeur past niet in een kozijn voor een stompe deur en omgekeerd, schrijft Hornbach in zijn advies over binnendeuren. Vervang je alleen de deuren, dan staat het type dus vast. Alleen wie ook de kozijnen vervangt of nieuw bouwt, kan echt kiezen.

In dat geval gaat het om uiterlijk tegen gemak. Een stompe deur ligt vlak in het kozijn en oogt strakker, zeker met een smal kozijn in dezelfde kleur als de wand. Een opdekdeur is volgens beide bronnen makkelijker en sneller te plaatsen, en de overliggende rand vergeeft een kozijn dat niet helemaal haaks is. In een oud huis met scheve muren is dat geen klein voordeel.

Zo meet je de maat op

Binnendeuren worden in vaste standaardmaten gemaakt en die liggen vaak op voorraad. Wijkt jouw opening af, dan wordt het een deur op maat met een langere levertijd. Meten doe je per type anders. Bij een opdekdeur meet je volgens Skantrae de breedte aan de binnenkant van de oude deur, zonder de opdekrand, en de hoogte aan de buitenkant, met de rand erbij. Bij een stompe deur meet je de oude deur zelf, of de sponning in het kozijn waar de deur in valt.

Bij een opdekdeur geef je bovendien de draairichting op, dus of hij links of rechts hangt. Bij een stompe deur hoeft dat niet. Meet verder elke deur in huis apart. In oudere woningen verschillen de openingen onderling vaker dan je zou verwachten, en een deur die een centimeter te breed is, hang je niet zomaar af.

Hout of staal, wat het doet met licht en geluid

Een houten deur is de gewone, dichte binnendeur, en die naam dekt meer dan je denkt. Hornbach onderscheidt een laminaatlaag (CPL), die goed tegen krassen en stoten kan, fineer met een laklaag, en massief hout. Minstens zo belangrijk is wat erin zit. Een deur met een honingraatkern is licht. Een kern van tubespaan, spaanplaat met holle kanalen, is stabieler en dempt wat geluid. Een massieve kern houdt het meeste lawaai tegen. Voor een slaapkamer, een werkkamer of een wc naast de woonkamer is dat verschil elke dag te horen.

Een stalen deur is bijna altijd een deur met glas, een dun zwart frame met ruiten erin. Hij sluit een ruimte af zonder het licht tegen te houden. Daarom zie je hem vooral tussen hal en woonkamer of tussen keuken en kamer. Hij houdt tocht en kookluchtjes tegen, maar veel minder geluid, en je kijkt er dwars doorheen. Voor een slaapkamer of badkamer is hij daarom zelden de goede keuze. Welke uitvoeringen er zijn, lees je in ons stuk over stalen deuren op maat.

Glas is zwaar, en dat stelt eisen aan wat eromheen zit. Hornbach raadt bij glazen deuren een stalen kozijn aan en anders versterkte scharnieren. Reken er dus op dat een stalen deur meestal samen met zijn eigen kozijn of als taatsdeur wordt geplaatst, en niet in je bestaande houten kozijn.

Wie het beeld van staal wil maar de rust van een dichte deur, heeft een tussenweg. Een houten deur met glasvakken geeft ook daglicht door aan een donkere gang. En zwart gelakt hout benadert de grafische lijn van staal, zoals we beschreven bij de voordelen van zwarte binnendeuren.

Welke deur past bij welke stijl

In een modern of minimalistisch huis werkt een vlakke, stompe deur in de kleur van de wand het best. Hij valt weg, en dat is precies de bedoeling. In een jaren dertig woning of een landelijk interieur horen paneeldeuren, met vakken in het deurblad en eventueel glas bovenin. Een strakke vlakke deur doet daar al snel kaal aan.

Een industrieel interieur vraagt haast om staal met glas, maar houd het bij één of twee plekken waar het licht ertoe doet. Een heel huis vol stalen deuren is duur en gehorig. In een Scandinavisch of japandi interieur passen deuren in licht hout of in een zachte, gebroken tint, met weinig reliëf.

Wat in elke stijl helpt, is alle deuren op één verdieping hetzelfde houden, met alleen een uitzondering voor de deur naar de woonkamer. Het rustigste beeld krijg je als ook het beslag overal gelijk is. Welke klinken en rozetten er zijn, staat in ons overzicht van soorten deurbeslag.

De volgorde die je veel gedoe bespaart

Kijk eerst of je kozijnen stomp of opdek zijn en of ze blijven. Meet daarna elke opening. Kies dan per ruimte de kern, met massief of tubespaan waar je stilte wilt en glas waar je licht tekortkomt. Pas als dat vaststaat, kies je model en kleur. In die volgorde koop je geen deur die prachtig is maar niet past, of een die wel past maar elk gesprek in de gang doorgeeft.