Deze planten snoei je niet in de herfst, en dit knip je in oktober wel

Zodra de tuin herfstig wordt, kriebelt het. Bruine bloemen, slappe stengels, struiken die uit hun vorm groeien, en dan ligt de snoeischaar al klaar. Toch is oktober voor veel planten precies het verkeerde moment. Gardeners’ World zette op 7 oktober 2026 acht planten op een rij die je nu beter met rust laat, en de redenen zijn steeds dezelfde drie. Vers gesnoeide planten zijn gevoeliger voor vorst en schimmels, je haalt voedsel en schuilplekken voor dieren weg, en je houdt een kale tuin over waar in de winter niets meer te zien is.

Wij vinden dat laatste argument eigenlijk het mooiste. Een tuin die je in de herfst een beetje laat staan, ziet er in januari beter uit dan een tuin die in oktober is kaalgeknipt. Hieronder de planten die je nu overslaat, en daarna wat je in oktober wel kunt knippen, zodat de schaar niet helemaal in de schuur hoeft.

Deze planten snoei je niet in de herfst

1. Laurierkers

De laurierkers is in Nederland zo ongeveer de standaardhaag, en juist die wil je nu niet knippen. Na een snoeibeurt in de herfst is de plant gevoelig voor vorstschade. De beste tijd is het late voorjaar of het begin van de zomer.

2. Kers, pruim, perzik en abrikoos

Steenvruchten zijn gevoelig voor loodglans, een schimmel die in de herfst graag toeslaat via verse snoeiwonden. Die wonden herstellen in deze tijd van het jaar langzaam, dus de schimmel krijgt alle ruimte. Fruitbomen met een pit snoei je daarom in de zomer.

3. Rododendron en azalea

Ook rododendrons en azalea’s kunnen slecht tegen een herfstsnoei. De bovenste bladeren vormen een natuurlijke isolatielaag, en die knip je weg als je nu aan de slag gaat. Rododendrons snoei je liever in juli.

4. Siergrassen

Veel siergrassen hebben het loof juist nodig als jas tegen de kou. Laat je het staan tot het voorjaar, dan blijft de pol eronder beschermd en lopen de jonge scheuten straks onbeschadigd uit. Bovendien zijn berijpte graspluimen op een koude ochtend een van de mooiste dingen die een wintertuin te bieden heeft.

5. Winterstruiken zoals rode kornoelje

Sommige struiken kun je technisch gezien wel snoeien, maar dan gooi je hun grote moment weg. De rode kornoelje krijgt in de winter oranje tot knalrode takken, en die kleur wil je in december en januari juist zien. Wacht dus tot het einde van de winter.

6. Camellia, mahonie en forsythia

Bij winter- en voorjaarsbloeiers zitten de knoppen er nu al aan. Snoei je een camellia, mahonie of forsythia in oktober, dan knip je de bloei van volgend jaar weg. Pas na de bloei is het hun beurt.

7. Boerenhortensia

De bruine bollen van de boerenhortensia staan misschien niet meer zo fris, maar ze hebben een functie. De oude bloemen beschermen de plant tegen vorst. Snoeien doe je pas in het voorjaar, als de plant gaat uitlopen. Wie de bloemen toch al wil gebruiken, kan ze drogen voor een krans of een vaas binnen.

8. Klimop

Volwassen klimop bloeit van september tot soms in december en is daarmee een van de belangrijkste nectarbronnen voor bijen in het najaar. Daarna komen de bessen, waar vogels dol op zijn. Laat hem dus staan. Alleen jonge klimop, die nog niet bloeit, mag je nu wel bijwerken voordat het gaat vriezen. Meer over wat je nu voor vogels kunt doen lees je in zes dingen voor de vogels in je tuin.

Wat je in oktober wel knipt

Helemaal stilzitten hoeft niet. In een eerder stuk over snoeien in oktober noemt hetzelfde blad een reeks planten die je nu juist wel aanpakt. De belangrijkste op een rij.

• Lavendel, rozemarijn en cistusroos. Mediterrane struiken mag je in oktober nog fatsoeneren, zolang je niet in het oude, houtige deel knipt. Daar lopen ze vaak niet meer uit.
• Vrouwenmantel. Ziet er na de zomer vaak rommelig uit. Knip het loof tot net boven de grond weg.
• Daglelie. Uitgebloeid en zonder sierwaarde in de winter, en dood blad dat blijft liggen kan ziektes geven. Een goed moment om op te ruimen.
• Pioenroos. Mag nu tot aan de grond terug. Boompioenen hoef je in principe niet te snoeien.
• Toscaanse jasmijn. Knip lange scheuten half in om gewicht weg te nemen voor de winter. Het echte terugsnoeien wacht tot het voorjaar.
• Beukenhaag en andere bladverliezende hagen. Na de bladval kun je lange uitlopers terugknippen.
• Japanse esdoorn. Heeft weinig snoei nodig, maar als het moet, dan nog uiterlijk in oktober. Vanaf februari komt de sapstroom op gang.
• Hoge struiken en stamrozen op een winderige plek. Een lichte snoei in de kroon voorkomt dat herfststormen de wortels loswrikken.
• Zwarte en rode bes, kruisbes en blauwe bes. Haal de oudste en zwakste takken tot de grond weg en laat jonge, sterke stengels staan voor de oogst van volgend jaar.

Los van deze lijst geldt één regel altijd. Dode, gebroken of zieke takken mag je het hele jaar door weghalen, ook bij de planten uit het eerste rijtje.

Zo pak je het aan

Een paar dingen maken het snoeiwerk in de herfst een stuk prettiger, voor jou en voor de plant.

• Scherp en schoon gereedschap. Een scherpe snoeischaar maakt een gladde wond die sneller dicht gaat. Veeg de bladen schoon tussen twee planten, zeker als je een zieke tak hebt weggeknipt.
• Kies een droge dag. Op een natte dag blijven schimmelsporen makkelijker op verse wonden hangen.
• Haal niet al het snoeisel weg. Een hoopje takken en blad in een hoek van de tuin is een schuilplaats voor egels en insecten.
• Combineer het met de rest van de najaarsklussen. Ben je toch buiten, dan is het ook het moment om je tuinmeubels winterklaar te maken.

Benodigdheden voor een middag knippen zijn een snoeischaar, een heggenschaar voor de haag, tuinhandschoenen en een emmer of tuinzak voor het snoeisel. Die vind je bij elk tuincentrum en bij bouwmarkten als Gamma en Praxis. Wie een moestuin heeft, kan in dezelfde middag ook verder met oogsten, zaaien en afdekken. De rest van de tuin mag gewoon even wild blijven tot het voorjaar.